ویزای آوسبیلدونگ آلمان: مراحل، مدارک و نکته‌های سفارت

وقتی قرارداد آوسبیلدونگ را گرفتی، نوبت ویزاست. ویزای آوسبیلدونگ یک ویزای ملی (نوع D) است که بر اساس بند ۱۶a قانون اقامت آلمان (§ 16a AufenthG) صادر می‌شود. این مقاله مسیر کلی را توضیح می‌دهد.

ویزای آوسبیلدونگ چند نوع است؟

دو نوع ویزا به آوسبیلدونگ مربوط است و برای بیشتر ایرانی‌ها ویزای § 16a، یعنی با قرارداد امضاشده، مسیر عملی‌تر است.

1. ویزای آوسبیلدونگ (§ 16a): وقتی قرارداد امضاشده با یک شرکت داری. این رایج‌ترین مسیر است.
2. ویزای جست‌وجوی جای آموزش (§ 17): برای رفتن به آلمان و پیدا کردن جای آوسبیلدونگ از نزدیک. شرط‌های سخت‌تری دارد: سقف سنی، زبان آلمانی خوب، مدرک تحصیلی مناسب و پول کافی برای همه‌ی مدت. برای بیشتر ایرانی‌ها مسیر اول عملی‌تر است.

مراحل گرفتن ویزای آوسبیلدونگ چیست؟

مسیر از قرارداد شروع می‌شود و به وقت سفارت و صدور ویزا می‌رسد:

1. قرارداد آوسبیلدونگ (Ausbildungsvertrag) را با شرکت امضا کن. برای پیدا کردنش: پیدا کردن آگهی و فرستادن درخواست.
2. مدارک را جمع کن (فهرست پایین).
3. وقت سفارت بگیر. نوبت ویزاهای ملی در تهران معمولاً طولانی است؛ به محض نزدیک شدن به قرارداد، روند نوبت را شروع کن.
4. مصاحبه و تحویل مدارک در سفارت.
5. تأیید اداره‌ی کار: سفارت پرونده را برای تأیید به اداره‌ی کار آلمان (Bundesagentur für Arbeit) و اداره‌ی اتباع شهر محل آموزش می‌فرستد.
6. صدور ویزا و سفر. ویزا معمولاً چند ماهه است و در آلمان به اجازه‌ی اقامت برای کل دوره تبدیل می‌شود.

برای ویزای آوسبیلدونگ چه مدارکی لازم است؟

فهرست دقیق را سفارت آلمان در تهران تعیین می‌کند، ولی این مدارک تقریباً همیشه لازم‌اند:

• پاسپورت معتبر و کپی آن
• فرم درخواست ویزای ملی و عکس بیومتریک
• قرارداد آوسبیلدونگ امضاشده
• فرم توضیح شغل (Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis) که شرکت پر می‌کند، اگر سفارت بخواهد
• مدرک زبان آلمانی (معمولاً دست‌کم B1)
• مدرک تحصیلی با ترجمه‌ی رسمی
• رزومه (و گاهی انگیزه‌نامه)
• مدرک تأمین مالی اگر حقوق آموزش کافی نیست
• بیمه‌ی درمانی برای سفر و شروع کار
• هزینه‌ی ویزا

برای ویزای آوسبیلدونگ حساب بسته لازم است؟

فقط وقتی لازم است که حقوق آموزش‌ات از حداقلی که برای خرج زندگی تعیین شده کمتر باشد؛ آن وقت کمبود را با حساب بسته یا تعهدنامه نشان می‌دهی.

سفارت می‌خواهد مطمئن شود خرج زندگی‌ات در آلمان تأمین است. اگر حقوق آموزش (پس از کسر هزینه‌ها) از حدی که قانون تعیین کرده کمتر باشد، باید کمبودش را نشان بدهی:

• حساب بسته (Sperrkonto): پول را در یک حساب آلمانی می‌گذاری و ماهانه برداشت می‌کنی.
• تعهدنامه‌ی مالی (Verpflichtungserklärung): کسی در آلمان رسماً تعهد می‌دهد هزینه‌هایت را بدهد.

در رشته‌هایی مثل پرستاری که حقوق آموزش بالاست، گاهی حقوق به‌تنهایی کافی است. مبلغ لازم هر سال عوض می‌شود؛ عدد به‌روز را از سفارت بگیر. درباره‌ی حقوق هر رشته: حقوق آوسبیلدونگ.

چه اشتباه‌هایی پرونده‌ی ویزا را عقب می‌اندازد؟

بیشتر تأخیرها به خاطر مدرک ناقص یا ناهماهنگ است، نه خود قانون:

• مدرک زبانی که مؤسسه‌اش معتبر نیست یا هر چهار مهارت را نمی‌سنجد
• ترجمه‌ی ناقص یا غیررسمی مدارک تحصیلی
• قراردادی که امضای هر دو طرف یا تاریخ شروع روشن ندارد
• تناقض بین رزومه، مدارک و حرف‌های مصاحبه
• دیر شروع کردن روند نوبت؛ اگر ویزا دیر برسد، ممکن است شروع دوره از دست برود (با شرکت درباره‌ی تاریخ شروع منعطف صحبت کن)

بعد از رسیدن به آلمان چه کارهایی داری؟

ویزا فقط اجازه‌ی ورود است؛ کارهای اداری اصلی در هفته‌های اول در آلمان انجام می‌شود:

1. ثبت محل سکونت (Anmeldung): معمولاً تا دو هفته بعد از گرفتن خانه، در اداره‌ی شهر (Bürgeramt). برای آن تأییدیه‌ی صاحب‌خانه (Wohnungsgeberbestätigung) لازم است.
2. بیمه‌ی درمانی: کارآموز معمولاً عضو بیمه‌ی درمانی دولتی (gesetzliche Krankenversicherung) می‌شود. یک صندوق را انتخاب کن و به شرکت خبر بده؛ اگر قبل از سفر بیمه‌ی مسافرتی گرفته بودی، با شروع قرارداد این بیمه جایش را می‌گیرد.
3. حساب بانکی: برای واریز حقوق لازم است و اگر حساب بسته داشتی، پول ماهانه هم به همین حساب می‌آید.
4. شماره‌ی مالیاتی (Steuer-ID): بعد از Anmeldung با پست به آدرست می‌آید؛ آن را به شرکت بده.
5. اداره‌ی اتباع (Ausländerbehörde): ویزای ملی معمولاً برای چند ماه صادر می‌شود. قبل از تمام شدنش باید برای کارت اقامت (Aufenthaltstitel) وقت بگیری؛ این کار را زود شروع کن، چون در خیلی از شهرها وقت‌ها چند هفته جلوتر پر می‌شوند.

منابع رسمی برای اطلاعات بیشتر

قانون‌ها و شرایط گاهی عوض می‌شوند؛ قبل از هر تصمیم مهم، آخرین نسخه را در این منابع رسمی ببین:

• ویزای آوسبیلدونگ در Make it in Germany
• سفارت آلمان در تهران: فهرست مدارک و روش گرفتن وقت.
• پورتال ویزای وزارت خارجه‌ی آلمان: ثبت درخواست ویزا به‌صورت آنلاین.

سؤال‌های رایج

ویزای آوسبیلدونگ چقدر طول می‌کشد؟

زمان انتظار برای نوبت و بررسی پرونده متغیر است و در تهران می‌تواند چند ماه طول بکشد. به همین دلیل بهتر است قرارداد را برای دوره‌ای بگیری که دست‌کم چند ماه تا شروعش مانده باشد.

با ویزای آوسبیلدونگ می‌توانم خانواده‌ام را ببرم؟

همراه بردن همسر و فرزند در دوران آوسبیلدونگ شرایط مالی و مسکن سخت‌تری دارد. شرایط دقیق را از سفارت بپرس.

اگر در دوره مشکل پیش بیاید و شرکت قرارداد را تمام کند چه می‌شود؟

معمولاً فرصت محدودی داری تا جای آموزش دیگری پیدا کنی. در این حالت حتماً فوری با اداره‌ی اتباع (Ausländerbehörde) شهرت صحبت کن.

بعد از آوسبیلدونگ ویزا چه می‌شود؟

بعد از قبولی در امتحان پایانی می‌توانی اجازه‌ی اقامت برای کار به‌عنوان نیروی متخصص بگیری، و اگر هنوز کار پیدا نکرده‌ای، برای مدتی اجازه‌ی اقامت برای جست‌وجوی کار.